Ingurunea-Uxue Guarrotxena Reka

Ingurunea. Ikusten al duzue erlaziorik ingurunearekin (ingurune administratiboa, ingurune hurbila…?

Kontatutakoa Lauro Ikastolan gertatu zen, Loiuko eskola kontzertatu bat. Kokapena Lauroeta Auzoko nekazal ingurunean aurkitzen da. Lauro familien kooperatiba da. Ingurune zabal batean kokatuta dago, patio handiekin eta belardi zabalekin. Maila sozioekonomikoa, ertain-altua da, eta ikastola handia izanik, maila bakoitzeko 5 gela ditu; hau da, ikasle eta irakasle asko daudela. Ondorioz, irakasleak ikasle asko izanda, haur baten bakarrik zentratzea zailagoa dela esan dezakegu, kasu honetan Asierrekin gertatu den gauza bera; tutoreak ez zuela antzeman arazo bat zegoela. Esan beharra dago ikastolaren ingurunea oso garrantzitsua dela; hau da, mendian egoteak erraztasun horiek ematen dizkiola (patio handiak, zelaiak, ikasle asko egotea…). Hirigunean kokatuta egongo balitz, ez litzateke berbera izango; ez lituzke patio handiak izango, ezta belardi handiak, eraikinak txikiagoak izango lirateke, igerilekua izateko zailtasun gehiago, hainbat eraikin batera egongo ziren (batxilergoa eta DBH adibidez…).

Beste aldetik, patio zabala izanik, haur askoz beteta daude (gaur egun jolastorduak zikloka daude antolatuta, hainbeste haur ez pilatzeko, baina nik bizi izandako garaian, 2 ziklo batera geunden jolastorduetan). Ondorioz, patioko irakasleak Asierri gertatutakoa ikusteko, zailago izan zuen. Haur gehiago izanda, teniseko pistan gertatzen ari zenaz konturatzea zailagoa izanik.

Teknologia-Uxue Guarrotxena Reka

Teknologia. Zein(tzuk) erlazio bila daite(z)ke kasu honetan?

Kasu honetan, esku-hartzerik egon ez arren, ikastolan jarraitu beharreko prozesua, ez litzateke teknikoa izango; hau da, ikastolako profesionalek egoeraz konturatu izan arren, konponbidea ez litzateke teknikoa izango. Haurren araberakoa izango litzateke prozesua funtzionatzeak edo ez, haurrak desberdinak direlako euren artean, eta bakoitzak prozesu baten aurrean erantzun ezberdinak izango dituelako. Haurren izaeraren, ohituren, heziketaren… arabera. Horregatik ez litzateke prozesu teknikorik egongo.

Asierrek ere aurrera egiteko, bere izaera (hainbeste gauzen artean) garrantzitsua izango litzateke, prozesu bat edo bestea erabiltzeko. Azken finean lortu behar dena, arazoa konpontzea da, baina baita etorkizunean egoera honek eragin txarrik ez izatea. Ondorioz ere, ez litzateke prozesu teknikorik egongo.

Laburbilduz, ez dago teknikoa den konponbiderik.

Kultura-Uxue Guarrotxena Reka

Kultura. Zer nolako kultura-mota (balioak, lan egiteko ohiko moduak…) antzeman daitezke gertakizun honen azpian?

Inplikazio edo interes falta egon zen behaketan; alde batetik patioko irakaslea ez zen adi egon, eta ez zuen ezer ikusi. Bestetik, tutoreak gelan ez zuen ezer antzeman edo inplikazio eta interes falta zegoen, horrelako gauzak gertatzen direnean, gela orduetan influentzia izaten dutelako. Orokorrean arazo hauek detektatzerako orduan tutoreak ez zuen ondo jokatu. Honekin bat eginez, tutore horren formakuntza guztiz egokia ez zela ere ondorioztatu daiteke. Ondorioz, ikastolak bere balioak eta proposatutako helburuak bete ez dituela esan daiteke.

Ikasle eta tutorearen arteko konfiantza ikastolako helburuetariko bat delarik, kasu honetan helburu hau sustatzen ez duela esan dezakegu; sustatu egingo balu, Asierrek tutoreari kontatuko lioke.

Egiturak-Uxue Guarrotxena Reka

Egiturak. Zer esan genezake kasu honetan egituren eraginkortasunari buruz?

Egitura ez zen eraginkorra izan; bullying kasu bat dagoenean, eskola izan behar da egoera antzematen duena. Behin tutoreak edo irakasleren batek ikusi edo zerbait gertatzen ari dela antzematen dutenean, zenbait pausu jarraitu beharko lituzkete arazoari konponbidea bilatzeko. Adibidez: zuzendaria informatu, gurasoekin hitz egin, ikasleekin hitz egin, Asierrekin hitz egin ere eta beharreko erraztasunak eman, gaiari buruzko heziketa sustatu gela barruan…

Baina kasu honetan ez da prozesurik jarraitu, haurrak (Asierrek) ez duelako ezer esan, ikusle pasibook ere ez, eta irakasleek ez zutelako ezer ikusi eta ez ziren egoeraz konturatu.

Beste aldetik ikasle erasotzaileek ez zituzten ikastolako arauak jarraitu, eta ikusle pasibook ez genuen kide bezala jokatu, irakasleei geratutakoa ez kontatzean.

Baliabideak-Uxue Guarrotxena Reka

Baliabideak: giza-baliabideak, baliabide materialak (espazioa eta material didaktikoa) eta baliabide funtzionalak (denbora, dirua eta prestakuntza). Nola erabili dira kasu honetan?

• Giza-baliabideei dagokionez, alde batetik irakasleak daude; nahiz eta hauek arazo hau antzeman behar duten lehenengoak izan behar diren, kasu honetan ez zen hori gertatu. Irakasleen artean ere, patioko irakaslea kokatzen da; honek ez zuen ezer egin, ez zuen ezer ikusi. Beste aldetik, ikasleak daude; ikasle aztoratzaileak gatazkaren sortzaileak dira eta Asier ondorioak sufritzen dituen ikaslea da. Gainera ikusle pasiboak daude beste aldetik (Asierren kontrako erasoak ikusita ezer egin ez genuenak horren aurrean).

• Baliabide materialei dagokionez, ez baitzen ezer erabili, kasuak aurrera egin zuen, berez konpondu arte, edo adinak koherentzia sartu arte nire kurtsoko zenbait mutilengan.

• Baliabide funtzionalei dagokionez, denborak garrantzia izan du hemen; urteak pasa ondoren egoerak hobera egin zuelako. Beste aldetik, heziketaren aldetik, ikasleak gertatutakoaz konturatu ez zirenez, ez zuten gehiegi sakondu gai honetaz modu hezitzaile batean. Ondorioz, diruak ez du garrantzirik izan gertatutakoan.

Helburuak-Uxue Guarrotxena Reka

Helburuak. Ba al du gertatutakoak erlaziorik zentroko helburuekin?

Ez. Helburuen aurka doazen jarrerak gertatu baitziren kasu horretan:

Ikastolaren helburua seme-alaben garapen integrala da. Proiektu euskaldun, eleanitz, dibertsifikatu eta berriztatzaile batez bere inguruaren eta munduaren partaide izango diren pertsona adeitsu, erantzule eta konpetenteak lortu nahi dira. Bizikidetza da helburu nagusienetariko bat.

Nik bizi izandako kasu horretan, zentroko helburu nagusienetarikoa bizikidetza dela kontuan izanik, kasu honetan porrot egin zuela argi dago. Alde batetik Asierri bullyinga egin zioten haurrek, bizikidetzaren oinarriak ezagutzen ez zituztela edo errespetatu ez zituztela ikusi daiteke. Bestetik, kanpotik ikusi genuenok, egoeraren aurrean ezer ez egitean ere, txarto jokatu genuela argi dago. Honekin batu daitekeen kontzeptua eta helburua, elkarren arteko errespetua izatea da. Asierren kontra joan ziren mutil taldeak, ez zuen Asier errespetatzen, eta errespetua bizikidetzarako funtsezkoa dela esango nuke.

Ikasle-irakasleen erlazioak sustatzea ikastolaren helburuetariko bat delarik, honek porrot egin zuela esan beharra dago. Alde batetik, Asierrek ez zuen ezer kontatu gertatutakoari buruz, ez tutoreari, ez zuzendariari, ez patioko zaintzaileari… bestetik, dena ikusi genuenok ere ez genuen inorengana jo, gertatutakoa kontatzera edo egoeraz informatzera. Gainera ikasleen arteko harremanak ere, porrot egin zuen; mutilak Asier jotzen zeuden bitartean, ez zen inor hurreratu eta inork ez zuen hura gelditzeko ahaleginik egin. Azkenik irakasleen arteko harremanik ez zen egon. Alde batetik, jolastorduko irakasleak ezer ikusi ez zuenez, ezin izan zuen inor informatu gertatutakoaz. Bestetik zerbait ikusi balu, ez zuen ezer esan. Ondorioz, irakasleen arteko harremanik ez zela egon esan beharra dago.

Helburuak  era egokian aurrera eramatea oso garrantzitsua baita, haurren garapenean eragina izango duelako honako jarrerak sufritzeak edo ez. Gainera helburu batzuk pertsona bezala izan beharreko baloreen artean daudela uste dut.

Uxue Guarrotxena Reka

NI ETA ESKOLA

Lehen Hezkuntzako 5.mailan nengoen. Egun normala baitzen, goizetik eskolara joan, eta egunak aurrera egin zuen jolastordua heldu arte. Nire kurtsoan 5 gela geunden, nirea 5.C zen. 5.Bkoekin batera, euskaldun zaharreko gela zen. Esan beharra dago, kurtso osotik bakarrik nire gelako pertsonak eta B gelakoak ezagutzen nituela.

Nire ikastola, teniseko pista gorri bat dago, eta bertan hasi zen dena. Lehen esan bezala, jolastorduan geunden, eta nire lagunak (Maria, Leire, Nerea) eta ni, teniseko pista gorrira joan ginen. Ez dut gogoratzen zehazki zeran geunden bertan, orain dela asko izan baitzen. Bertan geundela, euskaldun zaharreko beste talde bateko mutil batzuk zeuden ere, jolasten hasiera batean. Beste taldekoak zirenez, banekien nortzuk ziren nahiz eta inoiz ez hitzik egin heurekin. Gu jolasten geundela, taldekoak zirenez, heuren jolasa hasi zela konturatu ginen.

Asier izeneko mutil bat euren taldean, gelan zegoen baina 3.mailara arte nire gelan egon baitzen, ezagutzen nuen nahiz eta urteak pasa izana.

Nire lagunak eta ni jolasten geundela, oihu batzuk entzuten hasi ginen. Ez ginen gehiegi arduratu, oihu batzuk baitziren. Hauek jarraitu egiten zutela konturatzean begiratu egin genuen eta Asierren oihuak zirela ikusi genuen. Bertara hurreratu ginen eta mutil batek Asierren burua bere hanken artean zuela ikusi nuen, belaunekin indarra egiten Asier ez joateko, ihesik ez egiteko. Burua helduta zuten bitartean, beste mutil guztiek ostikoak ematen hasi ziren bere ipurdian, buruan, besoetan…

Asierren mina sentitu nuen, bere aurpegiaren oroipena daukat, bi hanken artean gorantza begira zegoela, gorri-gorri eta gogor oihukatuz. Nire lagunak eta ni, geldi geratu ginen. Momentu horretan amorrua sentitu nuen. Zergatik egiten dute? hori zen pentsatzen nuen bakarra, zergatik? beste aldetik nire koldarkeriaz konturatu nintzen, zergatik ez noa Asier laguntzera? ondoren beldurra etorri zen; “asko dira, mutilak gainera, ez dut nahi berdina sufritzerik…”, pentsatu nuen, nahiz eta orain pentsatu Asier laguntzeagatik niri ez zitzaidala ezer gertatuko. Geldi geratu nintzen, beldurtuta, lotsatuta, penaz Asier begira, inguruko pertsona asko barreka zeuden bitartean.

Jolastordua bukatzerakoan gelara joan ginen danak. Hurrengo egunean Asierrengana hurreratu ginen nire lagun bat eta ni, eta galdetu genion gertatutakoari buruz, zerbait egingo bazuen edo ez. Berak ezetza eman zigun, beldurtuta zegoelarik. Guk ez genuen ezer esan, inori, eta egia esan ez nituen berriz horrelako agresioak ikusi Asierrengan, nahiz eta orain jakin Asierrek bullyinga sufritu izan zuela DBHko zenbait kurtso pasatu arte.